شناسایی عوامل بازدارنده رفتارهای غیراخلاقی در سازمان (مورد مطالعه: صنعت پتروشیمی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران

2 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

یکی از مهم‌ترین چالش‌هایی که سازمان‌های امروزی با آن مواجه هستند، وقوع رفتارهای غیراخلاقی است و در سازمان مورد پژوهش در مقاله حاضر نیز یکی از دغدغه‌های مدیران جلوگیری از بروز اینگونه رفتارها می‌باشد. به همین منظور هدف از پژوهش حاضر، شناسایی عوامل بازدارنده رفتارهای غیراخلاقی در یکی از شرکت‌های ایرانی صنعت پتروشیمی بوده است. برای دستیابی به این هدف از روش تحقیق کیفی تحلیل مضمونی با رویکرد کینگ و هاروکز استفاده شده که دارای سه مرحله کدگذاری توصیفی، کدگذاری تفسیری و تشکیل مضامین فراگیر می‌باشد. همچنین به ‌منظور گردآوری داده‌ها از مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با مدیران و کارکنان ارشد سازمان مورد مطالعه که با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند، بهره برده شده است. حاصل انجام 14 مصاحبه، شناسایی 94 کد توصیفی، 14 کد تفسیری و 4 مضمون فراگیر می‌باشد. نتایج تحقیق نشان داد که عوامل بازدارنده رفتارهای غیراخلاقی از عوامل فردی و روان‌شناختی، عوامل بین‌فردی و گروهی، عوامل زمینه‌ای-سازمانی و عوامل نهادی و محیطی تشکیل شده و مولفه‌های آن باورها و ارزش‌های فردی؛ نگرش‌‌ها و انگیزه‌های مبتنی بر اخلاق؛ رفتارهای فردی اخلاق‌محور؛ رفتارها و تعاملات جمعی اخلاق‌مدار؛ الگوها و مربیان رفتاری؛ نگرش و رفتارهای مثبت درون‌گروهی؛ عدم وجود رفتارهای مخرب سیاسی؛ مدیریت اثربخش و توانمند؛ نظام حمایت، تنبیه و کنترل کارآمد؛ توسعه نظام شفافیت؛ اقدامات و فرآیندهای مؤثر مدیریت منابع انسانی؛ فرهنگ سازمانی اخلاق‌مدار؛ بستر خانواده، جامعه‌پذیری و انگیزاننده‌های اقتصادی-اجتماعی و فرهنگی می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identifying the Barriers of Unethical Behaviors in the Organization–(Case Study: Petrochemical Industry)

نویسندگان [English]

  • Sara Veisikhani 1
  • Saeid Heydari 1
  • Majid Mokhtarianpour 2
1 Management College, University of Tehran
2 Department of Public Administration, Faculty of Management, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

One of the most important challenges faced by today's organizations is unethical behavior. In the studied organization, one of the managers' concerns is to prevent such behaviors. Therefore, the aim of this research is to identify the factors that prevent unethical behavior in the organization. To achieve this goal, the qualitative research method of thematic analysis with the approach of King and Horrocks was used, which has three stages descriptive coding, interpretive coding, and overarching themes. In order to collect data, semi-structured interviews were used with managers and senior employees of the studied organization (one of the Iranian companies in the petrochemical industry) who were selected by snowball sampling. The result of conducting 14 interviews, was 94 descriptive codes, 14 interpretive codes, and 4 overarching themes. The results of the research showed that the factors preventing unethical behaviors are composed of individual and psychological factors, interpersonal and group factors, contextual-organizational factors, and institutional and environmental factors, and the components of those are personal beliefs and values; ethics-based attitudes and motives; Morality-based personal behaviors; Ethical collective behaviors and interactions; role models and behavioral coaches; In-group positive attitudes and behaviors; Absence of destructive political behavior; effective and capable management; efficient support, punishment, and control system; development of the transparency system; Effective actions and processes of human resource management; ethical organizational culture; family context, socialization and economic-social and cultural motivators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • ethics
  • professional ethics
  • Unethical behaviors
  • Barriers
  • Petrochemical industry
اسکندری، مجتبی، اسلامی فارسانی، عباس، کارگر، احمد و هدیه لو، محمدرضا. (1397). بررسی و شناسایی عوامل موثر بر ناهنجاری های رفتاری منابع انسانی در بعد اخلاقی. پژوهش های مدیریت منابع انسانی، 10(3)، 165-190.DOR: 20.1001.1.82548002.1397.10.3.8.5
خدایی، ارشیا، فرهی، علی، طاهرپور کلانتری، حبیب الله، بازرگان، عباس و زاهدی، محمد. (1399). ساخت و اعتباریابی ابزار ستجش رهبری اخلاقی مدیران بخش دولتی ایران. پژوهش های مدیریت منابع انسانی، 12(3)، 9-39.   DOR: 20.1001.1.82548002.1399.12.3.1.2
خوراکیان، علیرضا، جهانگیر، مصطفی، نیکخواه فرخانی، زهرا و محمدی شهرودی، حامد. (1396). تحلیل عوامل مؤثر بر رفتار اخلاقی کارکنان. اخلاق در علوم و فناوری، ۱۲(۲)، 24-35.
دانایی فرد، حسن، الوانی، سیدمهدی، آذر، عادل. (1400). روش شناسی پژوهش کیفی در مدیریت: رویکردی جامع. تهران: اشراقی.
درگاهی، حسین. (1391). مدیریت رفتارهای غیراخلاقی در سازمان. اخلاق و تاریخ پزشکی ایران، 5(9)، 0-68.
دلفان بیرانوند، آرزو، رشید، خسرو، یعقوبی، ابوالقاسم و کردنقابی، رسول. (1401). عوامل تسهیل کننده و بازدارنده ی رفتارهای اخلاقی و غیراخلاقی بر اساس نظریه های ضمنی مردم ایران: نقش سود و زیان ها. مجله اصول بهداشت روانی، 24(3)، 195-212.
ساندرز، مارک، لوئیز، فیلیپ، وترن هیل، آدریان. (1396). روش­های پژوهش در تحقیقات مالی و بازرگانی (ترجمه غلامحسین اسدی و بهادر نایبی). تهران. ترمه.
فرهادی نژاد، محسن و خروتی، ملیحه. (1399). واکاوی پدیدارشناسانه رفتارهای غیراخلاقی در سازمان. اخلاق در علوم و فناوری، ۱۵(۴)، 96-103.
فیضی، طاهره، لطیفی جلیسه، سمیه و ملک پور، لاله. (1394). بررسی میزان اخلاقی بودن سازمان منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی. مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت، 7(26)، 115-143.
قربانی زاده، وجه اله و کریمان، مریم. (1388). عوامل درون سازمانی موثر بر اخلاق کاری کارکنان. پژوهش های مدیریت منابع انسانی. 1(4)، 47-65. دسترسی در:
     کولیوندزاده، زهره و نظرزاده زارع، محسن. (1402). بازنمایی عوامل موثر در شکل گیری رفتارهای غیراخلاقی به نفع سازمان در بستر دانشگاهی. مطالعات منابع انسانی. 13(1)، 109-130.
محمدپور، احمد. (1392). روش تحقیق کیفی ضد روش. تهران: جامعه شناسان.
مهدیه، امید و سنگسری، علی اکبر. (1387). شناخت علل بروز رفتارهای غیراخلاقی در محیط کار. مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت، 2(5).
Ayal, S., Gino, F., Barkan, R. & Ariely, D. (2015), Three principles to REVISE people’s unethical behavior, Perspectives on Psychological Science, 10(6), 738-741.
Bazerman, M. H. & Gino, F. (2012), Behavioral ethics: toward a deeper understanding of moral judgment and dishonesty. Ann Rev Law Soc Sci, 8: 85-104.
            Bodankin, M. & Tziner, A. (2009), Constructive deviance, destructive deviance and personality: how do they interrelate? Amphiteatru Economic Journal, 11: 549-564.
Boes, A., (2015), Factors Influencing the Unethical Behavior of Business People, Honors Projects, 421: 1-23.
Cropanzano, R. & Stein, J. H. (2009), Organizational justice and behavioral ethics: Promises and prospects. Business Ethics Quarterly, 2(2), 193-233.
De Cremer, D., Van Dijk, E., & Folmer, C. P. R. (2009). Why leaders feel entitled to take more: Feelings of entitlement as a moral rationalization strategy. In D. De Cremer (Ed.), Psychological perspectives on ethical behavior and decision making, 11(2), 107–119.
Elshaer, I. A., Ghanem, M., & Azazz, A. M. S. (2022). An Unethical Organizational Behavior for the Sake of the Family: Perceived Risk of Job Insecurity, Family Motivation and Financial Pressures. International journal of environmental research and public health, 19(11), 1-16.
Epley, N. & Kumar, A. (2019). How to Design an Ethical Organization. Harvard businessreview, 144-150.
Gabbioneta, C., Faulconbridge, J. R., Currie, G., Dinovitzer, R., & Muzio, D. (2019). Inserting professionals and professional organizations in studies of wrongdoing: The nature, antecedents and consequences of professional misconduct. Human Relations, 72(11), 1707–1725.
Given, L. M. (Ed.). (2008). The Sage Encyclopedia of Qualitative Research Methods. new south wales. Sage.
Gupta, Kartick. (2017). Are oil and gas firms more likely to engage in unethical practices than other firms? Energy Policy. 100(1).101-112.
Haron, H., Ismail, I. & Shaikh Hamzah, A. R. (2011). Factors influencing unethical behavior of insurance agents. International Journal of Business and Social Science, 2(1), 84-100.
Ilie, A. (2012). Unethical pro-organizational behaviors: antecedents and boundary condition. Dissertation university southflorida.
Jones, T. M. (1991). Ethical Decision Making by Individuals in Organizations: An Issue-Contingent Model. The Academy of Management Review,16(2), 366-395.
Kaptein, M. (2008). The Relationship between Ethical Culture and Unethical Behavior in Work Groups: Testing the Corporate Ethical Virtues Model. Erasmus Research Institute of Management (ERIM), 37: 1-41.
Kaptein, M. (2011). Understanding unethical behavior by unraveling ethical culture. Human Relations, 64(6), 843-869.
Lian, H., Huai, M., Farh, J.-L., Huang, J.-C., Lee, C., & Chao, M. M. (2020). Leader Unethical Pro-Organizational Behavior and Employee Unethical Conduct: Social Learning of Moral Disengagement as a Behavioral Principle. Journal of Management, 48(2), 350-379.
Lin, X., Clay, P., Hajli, N. & Dadgar, M. (2018). Investigating the Impacts of Organizational Factors on Employees’ Unethical Behavior Within Organization in the Context of Chinese Firms. Journal of Business Ethics, 150(1), 1-13.
Moore, C. & Gino, F. (2013). Ethically adrift: how others pull our moral compass from true north. Res Org Behav, 33(1), 53-77.
Pearce, C. L. & Giacalone, R. A. (2003). Teams behaving badly: factors associated with anti-citizenship behavior in teams. Journal of Applied Social Psychology, 33(1), 58-75.
Quade, M. J., Bonner, J. M. & Greenbaum, R. L. (2022). Management without morals: Construct development and initial testing of amoral management. Human Relations, 75(2), 273-30.
Resende, M. M., Porto, J. B., & Gracia, F. J. (2023). Can we decrease unethical behavior at work? The role of ethical culture, ethical culture strength and collective moral identity. Current Psychology: A Journal for Diverse Perspectives on Diverse Psychological Issues, 43(8), 7153–7166.
Rogers, Violet C., Jack R. Ethridge, Treba A. Marsh, Jessica Lott. (2012). Ethical and Environmental Disclosures: an Analysis of the Oil and Gas Industry. Journal of International Energy Policy. 1(2). 43-47.
Russell, T. L., Sparks, T. E., Campbell, J. P., Handy, K., Ramsberger, P. & Grand, J. A. (2017). Situating Ethical Behavior In The Nomological Network Of Job Performance. Journal of Business and Psychology, 32(3), 253–271.
Saunders, M. N. K., Lewis, P. & Thornhil, A. (2019). Research Methods for Business Students. Harlo: Pearson.
Taslima, J., Syed, A., Yi-Hui., H., Nor Asiah, O. & Chieh, L. (2022), Can Corporate Ethics Program Reduce Unethical Behavior? Threat Appraisal or Coping Appraisal. Journal of Business Ethics, 59(10), 1-17.
Treviño, L. K., Weaver, G. R. & Reynolds, S. J. (2006). Behavioral ethics in organizations: A review. Journal of Management, 32(6), 951–990.
Vardi, Y., Wiener, Y. (1996). Misbehavior in organizations: A motivational framework. Organ. Sci, 7(2), 151–165.
Veetikazhi, R., Kamalanabhan, T. J., Malhotra, P., Arora, R. & Mueller, A. (2022). Unethical employee behaviour: a review and typology. The International Journal of Human Resource Management, 33(10), 1976-2018.
Wiernik, B. M. & Ones, D. S. (2018). Ethical Employee Behaviors In The Consensus Taxonomy Of Counterproductive Work Behaviors. International Journal of Selection and Assessment, 26(1), 36-48.
Wright, Clive. (2002). Ethics in the Petrochemical Industry. Business Ethics: A European Review. 6(1), 52 – 57.
Xu, L. & Wang, J. (2020). Influence of Challenge Hindrance Stressors on Unethical ProOrganizational Behavior: Mediating Role of Emotions. Sustainability, 12(18), 7576.
Yun, G., Ebrahimpour, M., Bandyopadhyay, P. & Withers, B. (2020), Internal and vendor employees’ unethical behaviors in the supply chain: the case of India, Benchmarking. An International Journal, 27(1), 59-80.