شناسایی معیارهای طرد و شمول در تحلیل گفتمان مدیران یک دستگاه دولتی پیرامون موضوع جانشین‌پروری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

جانشین­پروری یک راهبرد برای سازمان­های آینده­نگر در رویارویی با وقایعی نظیر بازنشستگی، استعفا، جابه‌جایی و... است تا از ورود افراد ناشایست به پست­های کلیدی هنگام خالی‌شدن آنها جلوگیری شود. این مقوله سازمانی دارای گفتمان­هایی است که از اعمال فاعلان آن نشئت گرفته و بر اعمال آنها نیز اثر می­گذارد. این گفتمان­ها دارای مفاهیم و معیارهایی هستند که از شمول معنایی یا تضاد معنایی برخوردار بوده و شناسایی آنها به درک وجود یا عدم وجود جانشین­پروری، شرایط و زمینه­های تحقق آن کمک می­کند. هدف تحقیق حاضر، شناسایی معیارهای طرد و شمول این پدیده سازمانی در یک مجموعه دولتی جهت آسیب‌شناسی است. طی مصاحبه صورت‌گرفته با 15 مدیر سازمان مذکور و تحلیل یافته­ها به روش تحلیل گفتمان،9 گروه معیار طرد و شمول مشخص شد. توسعه­گرایی، شایسته­گرایی، تعالی سازمانی،  عدالت­گرایی،  تعاملات باز و شفاف، نگرش راهبردی و نظام‌مند، حمایت مدیران،  فرهنگ سازنده و ضابطه‌گرایی به‌عنوان معیارهای شمول و توسعه­گریزی، شایسته­گریزی، افول سازمانی، عدالت‌گریزی، تعاملات محدود و مبهم، نگرش مقطعی و غیرنظام‌مند، مقاومت یا بی­تفاوتی مدیران، فرهنگ بازدارنده و رابطه­گرایی به­عنوان معیارهای طرد جانشین­پروری شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Identifying Exclusion and Inclusion Criteria in the Analysis of Discourse on Substitution by the Managers of a Governmental Organization

نویسندگان [English]

  • Vahid Khashei 1
  • Maryam Mohammadi dayani 2
  • Hamed Dehghanan 3
  • MirAli Seyed Naghavi 4
1 Corresponding author: associate professor at the Department of Business Management, Allameh Tabatabaee University, Tehran, Iran
2 PhD candidate of business management, Allameh Tabatabaee University, Tehran, Iran
3 Assistant professor at the Department of Business Management, Allameh Tabatabaee University, Tehran, Iran
4 Associate professor at the Department of Public Administration, Allameh Tabatabaee University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Abstract
Substitution is strategic for futurologist organizations to deal with occasions such as retirement, resignation, replacement, etc. and to prevent unfitting entrance of people to key positions. This organizational issue contains discourses derived from the deeds of the agents which influence them in return. These discourses contain concepts and criteria with semantic affirmation or contradiction the identification of which helps to understand the existence or absence of succession and the context and situation of its realization. The purpose of this research is to identify the exclusion and inclusion criteria of this organizational phenomenon in a governmental complex for pathology. The findings of interviews with 15 managers of the organization which were analyzed through discourse analysis, demonstrated 9 exclusion and exclusion criteria. Developmentalism, competency orientation, organizational excellence, justice orientation, open and transparent interactions, strategic and systematic attitude, support by managers, constructive culture and discipline orientation were identified as inclusive criteria. Avoidance of developmentalism, non-competency orientation, organizational decline, avoidance of justice, limited and ambiguous interactions, intermittent and unsystematic approaches, managers' resistance or apathy, preventive culture, and relation orientation were identified as the exclusion criteria for substitution.

کلیدواژه‌ها [English]

  • succession planning
  • discourse
  • Exclusion and Inclusion Criteria

بهشتی‌فر، ملیکه؛ نکویی‌مقدم، محمود و پورکیانی، مسعود (1391)، جانشین‌پروری: خلق خزانه استعداد )رویکردی آینده‌نگر برای سند چشم‌انداز 1404 ایران)، تهران، چاپ اول، انتشارات راه تندرستی.

حاجیان، فریبا (1392)، تجزیه‌وتحلیل استراتژیک سیستم جانشین‌پروری در صنعت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران، به راهنمایی میرعلی سیدنقوی، تهران، دانشگاه علامه طباطبائی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.

داوودی، سیدعلی و یعقوبی، نورمحمد (1397)، چهارچوبی برای استعدادیابی و جانشین‌پروری در نظام آموزش عالی، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، سال دهم، شماره 1: 161 ـ 185.

زندیه، مهرناز (1395)، کاربست راهبردهای مدیریت جانشین‌پروری و رابطه آن با خودکارآمدی و حرفه‌گرایی مدیران دانشگاه علامه طباطبائی، به راهنمایی سعید غیاثی ندوشن، تهران، دانشگاه علامه طباطبائی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.

زین الدینی بیدمشکی، زهره؛ عدلی، فریبا و وزیری، مژده (1393)، مقایسه وضعیت موجود جانشین‌پروری با وضعیت مطلوب آن در نظام آموزش عالی، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 72: 51 ـ 72.

سبک‌رو، مهدی و دیگران (1390)، تحلیل میدان نیرو در برنامه‌ریزی برای جانشین‌پروری شرکت ایتوک، مجله علمی ـ پژوهشی مدیریت فرهنگ سازمانی، دوره دهم، شماره دوم: 155 ـ 180.

سلطانی، محمدرضا و دیگران (1396)، طراحی و تبیین الگوی جانشین‌پروری در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، سال نهم، شماره 3: 1 ـ 24.

ضیائی، محمدصادق و دیگران (1393)، عوامل موفقیت جانشین‌پروری در بخش خصوصی (موردمطالعه: هلدینگ آلفا)، فصلنامه مدیریت دولتی، دوره 6، شماره 4: 747 ـ 767.

منصوری جلیلیان، امیر و صوفی، علی‌رضا (1392)، جانشین‌پروری مدیران و فرماندهان ناجا، ابعاد و اعتبارسنجی براساس تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی، فصلنامه نظارت و بازرسی، سال هفتم، شماره 23: 31 ـ 57.

نوذری، حمزه و دیگران (1392)، سودمندی گفتمان فرکلاف در تحلیل متون انضمامی: با نگاهی به متون تولیدشده رسانه‌ای با محوریت بحران اقتصادی و اجتماعی اخیر اروپا و امریکا، فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره دوم، شماره 1، بهار 1392: 153 ـ 176.

هادی‌زاده مقدم، اکرم و سلطانی، فرزانه (1390)، تبیین مؤلفه‌های پیاده‌سازی مدیریت جانشین‌پروری در سازمان (موردمطالعه: حوزه‌های ستادی شرکت ملی نفت ایران و شرکت‌های تابعه مستقر در تهران)، فصلنامه علمی ـ پژوهشی مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، سال سوم، شماره 10: 39 ـ 82.