کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی: مرور چتری نظام مند با رویکرد پریزما و روش تحلیل مضمون کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی بخش مدیریت دانشگاه شیراز

2 دانشگاه شیراز

چکیده

در سال‌های اخیر، هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی مورد توجه قرار گرفته است. هدف این پژوهش، مرور چتری نظام‌مند مطالعات در حوزه هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی طی سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ به منظور شناسایی الگوهای مفهومی، چالش‌ها و شکاف‌های پژوهشی موجود و ارائه‌ی جهت‌گیری‌های آتی است. با جست‌وجو در پایگاه‌های اسکوپوس، وب آو ساینس و ساینس دایرکت و نیز موتور جستجوی گوگل اسکالر ،تعداد 1332 مقاله بازیابی و پس از غربالگری بر اساس معیارهای پریزما ،۲۲ مقاله انتخاب شدند.ارزیابی کیفی مقالات با ابزار آمستار 2 و تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار مکس کیو.دی.ای. و رویکرد تحلیل مضمون در چهار مرحله کدگذاری صورت گرفت.یافته‌ها نشان دادند که عدالت الگوریتمی، اعتماد به تصمیمات مبتنی بر هوش مصنوعی، هم‌زیستی انسان و ماشین، و چالش‌های اخلاقی، از محورهای اصلی هستند.هشت مضمون کلیدی استخراج شد که روندهای حاکم، فرصت‌ها و خلأهای دانشی در این حوزه می باشند.این نتایج می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری و طراحی سامانه‌های هوش مصنوعی در منابع انسانی باشد. پژوهش‌های آینده می توانند با تمرکز بر داده‌های تجربی،کاربردهای تکنولوژی منابع انسانی و پیامدهای فرهنگی- اجتماعی هوش مصنوعی توسعه یابند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The Application of Artificial Intelligence in Human Resource Management: A Systematic Umbrella Review with a PRISMA Approach and Qualitative Thematic Analysis

نویسندگان [English]

  • Abbas Abbasi 1
  • Ameneh Rezaei 2
  • Abbas Bahrami dehdar 2
1 Management department, Shiraz University
2 Shiraz university
چکیده [English]

In recent years, artificial intelligence (AI) has gained significant attention in human resource management (HRM). This study aims to conduct a systematic umbrella review of research on AI in HRM from 2014 to 2024 to identify conceptual patterns, challenges, research gaps, and propose future directions. A search in Scopus, Web of Science, ScienceDirect, and Google Scholar retrieved 1,332 articles, with 22 selected after screening based on PRISMA criteria. Qualitative assessment of the articles was performed using AMSTAR 2, and data analysis was conducted with MAXQDA software through a thematic analysis approach in four coding stages. Findings indicate that algorithmic fairness, trust in AI-based decisions, human-machine co-existence, and ethical challenges are central themes. Eight key themes were extracted, reflecting dominant trends, opportunities, and knowledge gaps in the field. These results can inform policymaking and the design of AI systems in HRM. Future research could focus on empirical data, HR technology applications, and the cultural-social implications of AI.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Artificial Intelligence
  • Systematic Review
  • Umbrella Review
  • Thematic Analysis
  • HR Functions

مراجع

رنجبر، م. (۲۰۲۳). بهینه‌سازی فرایند مدیریت منابع انسانی با رویکرد الگوریتمی هوش مصنوعی. فصلنامه مدیریت سامانه‌ها،9(3)، ۲۸۵–۲۹۸.
سید نقوی، م، فروزنده جونقانی، ر، قربانی زاده، و، و تقوی‌فرد، م. (۱۴۰۱). الگوی هوشمند سازی منابع انسانی مبتنی بر علم داده و یادگیری ماشین. فصلنامه مدیریت هوشمندی کسب‌وکار،10(4)، ۲۶۵–۳۱۰.
صفری، م.، موسوی، س.، و احمدی، ف. (۱۴۰۱). مدل‌سازی هم‌پیوندی شغلی کارکنان دانشی (مطالعه موردی: شرکت‌های دانش‌بنیان). پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، ۱۴(۲)، ۴۵–۶۷. 20.1001.1.82548002.1401.14.2.1.4
عبداللهی، ح.، دهقان نایری، م.، رجب‌زاده قطری، ع.، و مصطفایی دولت‌آباد، خ. (۱۴۰۴). طراحی و تبیین مدل توسعه کارکنان دانشی در انقلاب صنعتی چهارم. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، ۱۷(۱)، ۱۰۱–۱۳۵. 20.1001.1.20084528.1404.17.1.4.6
 
Basu, S., Majumdar, B., Mukherjee, K., Munjal, S., & Palaksha, C. (2023). Artificial intelligence–HRM interactions and outcomes: A systematic review and causal configurational explanation. Human Resource Management Review, 33(1), 1–16.
Budhwar, P., Chowdhury, S., Wood, G., Aguinis, H., Bamber, G. J., Beltran, J. R., Boselie, P., ... & Varma, A. (2023). Human resource management in the age of generative artificial intelligence: Perspectives and research directions on ChatGPT. Human Resource Management Journal, 33(3), 606–659.
Callen, A. (2021). When knowledge work and analytical technologies collide: The practices and consequences of black boxing algorithmic technologies. Administrative Science Quarterly, 66(4), 1173–1212. https://doi.org/10.1177/0001839220985027
Charlwood, A., & Guenole, N. (2021). Can HR adapt to the paradoxes of artificial intelligence? Human Resource Management Journal, 32(4), 729–742. https://doi.org/10.1111/1748-8583.12433
Cheng, M. M., & Hackett, R. D. (2021). A critical review of algorithms in HRM: Definition, theory, and practice. Human Resource Management Review, 31(1), 100698. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2020.100698
Chilunjika, A., Intauno, K., & Chilunjika, S. R. (2022). Artificial intelligence and public sector human resource management in South Africa: Opportunities, challenges and prospects. SA Journal of Human Resource Management, 20, a1972. https://doi.org/10.4102/sajhrm.v20i0.1972
Chowdhury, S., Dey, P., Joel-Edgar, S., Bhattacharya, S., Rodriguez, O., Abadie, A., & Truong, L. (2022). Unlocking the value of artificial intelligence in human resource management through AI capability framework. Human Resource Management Review, 33, 100899. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2022.100899
Crawford, K. (2021). The atlas of AI: Power, politics, and the planetary costs of artificial intelligence. Yale University Press.
Dzieza, J. (2020). How hard will the robots make us work? The Verge. Retrieved March 6, 2020, from https://www.theverge.com/2020/2/27/21155254/automation-robots-unemployment-jobs-vs-human-google-amazon.
Garg, S., Sinha, S., Kar, A. K., & Mani, M. (2022). A review of machine learning applications in human resource management. International Journal of Productivity and Performance Management, 71(5), 1590–1610. https://doi.org/10.1108/IJPPM-07-2021-0317
Ioannidis, J. P. A. (2009). Next-generation systematic reviews: Methodological challenges and opportunities. Journal of Clinical Epidemiology, 62(9), 875-882. https://doi.org/10.1016/j.jclinepi.2009.03.006
Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2019). SIRI, Siri, in my hand: A critical survey of the role of artificial intelligence in human resource management. Journal of Human Resource Management, 7(1), 1-10. https://doi.org/10.1108/JHRM-01-2019-0001
Madanchian, M., Taherdoost, H., & Mohamed, N. (2023). AI-Based Human Resource Management Tools and Techniques: A Systematic Literature Review. Procedia Computer Science, 229, 367–377. https://doi.org/10.1016/j.procs.2023.06.047
Malik, A., Budhwar, P., & Kazmi, B. A. (2023). Artificial intelligence (AI)-assisted HRM: Towards an extended strategic framework. Human Resource Management Review, 33(1), 100940. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2022.100940
McKinsey & Company. (2023). The future of work: Trends and challenges. https://www.mckinsey.com/future-of-work
Pan, Y., & Froese, F. (2022). An interdisciplinary review of AI and HRM: Challenges and future directions. Human Resource Management Review, 33, 100924. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2022.100924
Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, I., Hoffmann, T. D., Mulrow, C. D., ... & Moher, D. (2021). The PRISMA 2020 statement: An updated guideline for reporting systematic reviews. BMJ, 372, n71. https://doi.org/10.1136/bmj.n71
Pan, S. Y., & Froese, F. J. (2023). The role of artificial intelligence in human resource management: A systematic literature review and future research agenda. International Journal of Human Resource Management, 34(5), 847-876. https://doi.org/10.1080/09585192.2023.2198774
Paulet, R., Holland, P., & Morgan, D. (2021). A meta‐review of 10 years of green human resource management: Is Green HRM headed towards a roadblock or a revitalisation? Asia Pacific Journal of Human Resources, 59(2), 159–183. https://doi.org/10.1111/1744-7941.12288
Pereira, V., Hadjielias, E., Christofi, M., & Vrontis, D. (2021). A systematic literature review on the impact of artificial intelligence on workplace outcomes: A multi-process perspective. Human Resource Management Review, 33, 100857. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2021.100857
Prifti, K. (Golgota), Koli, Z., & Gjuzi, J. B. (2023). Future human resources, technologically engaged. Journal of Production, Operations Management and Economics (JPOME), 3(1), 34–43. https://doi.org/10.55529/jpome.31.34.43
Prikshat, V., Islam, M., Patel, P., Malik, A., Budhwar, P., & Gupta, S. (2023). AI-augmented HRM: Literature review and a proposed multilevel framework for future research. Technological Forecasting and Social Change, 193, 122645. https://doi.org/10.1016/j.techfore.2023.122645
Rodgers, W., Murray, J. M., Stefanidis, A., Degbey, W. Y., & Tarba, S. Y. (2023). An artificial intelligence algorithmic approach to ethical decision-making in human resource management processes. Human Resource Management Review, 33(1), 100925. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2022.100925
Saklani, N., & Khurana, A. (2023). Influence of artificial intelligence in human resource management: A comprehensive review. International Journal of Engineering and Management Research, 13, 16–18. https://doi.org/10.31033/ijemr.13.5.3
Shea, B. J., Reeves, B. C., Wells, G., Thuku, M., Hamel, C., Moran, J., ... & Henry, D. A. (2017). AMSTAR 2: A critical appraisal tool for systematic reviews that include randomized or non-randomized studies of healthcare interventions, or both. BMJ, 358, j4008. https://doi.org/10.1136/bmj.j4008
Tuffaha, M. (2023). The impact of artificial intelligence bias on human resource management functions: Systematic literature review and future research directions. European Journal of Business and Innovation Research, 11(4), 35–58.
Tuffaha, M., & Perello-Marin, M. R. (2021). Artificial intelligence definition, applications and adoption in human resource management: A systematic literature review. International Journal of Business Innovation and Research. https://doi.org/10.1504/IJBIR.2021.10040005
Votto, A., Valecha, R., Najafirad, P., & Rao, R. (2021). Artificial intelligence in tactical human resource management: A systematic literature review. International Journal of Information Management Data Insights, 1, 100047. https://doi.org/10.1016/j.jjimei.2021.100047
Vrontis, D., Christofi, M., Pereira, V., Tarba, S., Makrides, A., & Trichina, E. (2021). Artificial intelligence, robotics, advanced technologies and human resource management: A systematic review. The International Journal of Human Resource Management. Advance online publication. https://doi.org/10.1080/09585192.2021.1984004
World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. https://www.weforum.org/reports/the-future-of-jobs-report-2023
Society for Human Resource Management. (2023). Workplace trends 2023: An overview. https://www.shrm.org/research/reports/pages/workplace-trends-2023.aspx
پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی
دوره 17، شماره 4 - شماره پیاپی 62
شماره پیاپی 62، فصلنامه زمستان
بهمن 1404
صفحه 11-47

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 20 آبان 1403
  • تاریخ بازنگری: 22 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش: 26 بهمن 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار